diyabet-seker-hastaligi

Diyabet tanısı, belirtileri, tedavisi nelerdir ?

Diabetes Mellitus (DM), pankreastan salgılanan insülin hormonunun eksikliği veya insülinin etkisine dokularda direnç olması sonucu kandaki şeker miktarının yük­selmesi ile ortaya çıkan ömür boyu devam eden bir hastalıktır. Besinler, vücudun başlıca yakıtı olan şekere dönüşmek üzere parçalanırlar. Daha sonra bu şeker kana geçer ve kandaki şeker düzeyi yükselmeye başlar. Sağlıklı bireylerde kana geçen şeker pankreastan salgılanan insülin hor­monu yardımıyla hücrelere taşınır. Diyabetli bireylerde insülin eksik veya etkisiz olduğu için şeker hücre içine giremez ve kandaki şeker miktarı yükselir.


Diyabet Belirtileri

  • Polidipsi (susama hissi ve sıvı alımındaki aşırı artış)
  • Poliüri (çok ve sık idrara çıkma)
  • Polifaji (iştah artışı) diyabetin üç klasik belirtisidir.
  • Yorgunluk ve halsizlik
  • Sık ve aşırı acıkma
  • İstem dışı kilo kaybı
  • Bulanık görme
  • Ayaklarda hissizlik veya uyuşma, karıncalanma
  • Ağızda aseton kokusu

Diyabet Tanı Kriterleri

  • En az 8 saatlik Açlık Kan Şekeri  ≥ 126 mg/dl
  • Diyabet semptomları ile birlikte herhangi bir zaman ölçülen kan şekeri ≥ 200 mg/dl
  • 75 gr Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT)’nde 2. saat kan şekeri ≥ 200 mg/dl
  • HbA1c ≥ %6.5

Tip 1 Diyabet

Gecmişte “insuline bağımlı diyabet”, “juvenil diyabet”, “çocukluk çağında başlayan diyabet” veya “tip 1 diyabet” olarak da adlandırılan bu hastalıkta insulin yapımından sorumlu pankreas beta hücrelerinin harabiyetine bağlı olarak gelişen mutlak insulin eksikliği vardır.

Tip 2 Diyabet

Gecmişte “insuline bağımlı olmayan diyabet”, “erişkin diyabet” veya “tip II diyabet” olarak da isimlendirilen hastalık, en yaygın görülen diyabet formudur. Tüm dünyada tanı konulan diyabet vakalarının %90’dan fazlasını tip 2 diyabet oluşturmaktadır. İnsulinin etkisine dokularda direnç gelişmesi sonucu olur.

Gizli Şeker (Prediyabet)

“Bozulmuş Açlık Glukozu” açlık kan şekerinin 100-125 mg/dl olması ve “Bozulmuş Glukoz Toleransı” oral glukoz tolerans testinde 2.saat kan şekerinin 140-199 mg/dl olması kişide gizli şekerin göstergesidir.


Diyabet Hastaları için beslenme önerileri

  1. Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli,
  2. Bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmeli,
  3. Öğün atlanılmamalı,
  4. İnsülin ve/veya ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmeli,
  5. Önerilen fiziksel aktivitelere (yürüyüş gibi) özen gösterilmeli,
  6. Sigaradan uzak durulmalıdır.

TİP 1 DİYABET TEDAVİSİ

T1DM, otoimmün veya diğer nedenlerle beta hücre harabiyetine bağlı olarak gelişen mutlak insülin yetmezliği sonucu ortaya çıkan klinik tablodur.

T1DM tedavisinde “bazal-bolus” insülin tedavisi esastır.  Bazal İnsülinler (NPH, Glargin, Detemir), Bolus İnsülinler (Aspart, Lispro, Glulisin), Hazır Karışım İnsülinler yada İnsülin Pompa Tedavisi.

Bazal insülinler açlık; bolus insülinler tokluk kan glukozunu kontrol eder. Bu nedenle öğün öncesi (açlık) kan glukozu yüksekse bazal; öğün sonrası (tokluk) kan glukozu yüksekse, bolus insülin dozu ayarlanmalıdır. Bir öğünde bolus insülin değişimi genellikle 2 ünitenin üstünde olmamalıdır.


TİP 2 DİYABET TEDAVİSİ

Tüm dönemlerde vazgeçilmez tedavi bileşeni yaşam tarzı değişikliğidir. Yaşam tarzı değişikliğinin yerini tutacak hiçbir ilaç bulunmamaktadır. Yaşam tarzı değişiklikleri yalnız kan glukozu üzerine değil, tüm risk faktörleri üzerine de olumlu etki gösterir. Yaşam tarzı değişikliği ve yapılan egzersizler ile 6 ayda %5-10 ağırlık kaybı sağlanmalıdır.

İnsülin Direnci Tedavisine Yönelik İlaçlar: Metformin, Pioglitazon, Akarboz, Miglitol, Glinidler, Sülfonilüreler, İnkretin Etkili Ajanlar (GLP-1 Analogları, DPP-4 İnhibitörleri)

Ayrıca, 6 ay veya daha büyük olan tüm diyabetli bireylere yıllık influenza aşısı yapılmalı, 2 yaş veya daha büyük olan tüm diyabetik bireylere pnömokok aşısı yapılmalı.

ICD Kodları
E10.- Diabetes mellitus, Tip 1
E11.- Diabetes mellitus, Tip 2


Diyabet ile ilgili diğer yazıları da okumanızda fayda var.

Diyabet ve hipertansiyon ilişkisi


Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.