hipertansiyon

Hipertansiyon tanısı, belirtileri, tedavisi nelerdir ?

Tansiyon ya da kan basıncı, kalbin kanı pompalarken damar duvarında oluşturduğu basınçtır ve mm civa (mmHg) olarak ifade edilir. Arteriyel kan basıncının normal sayılan sınırların üstüne çıkmasına hipertansiyon denir. Günümüzde sistolik kan basıncının 140 mmHg ve üzerinde, diyastolik kan basıncının da 90 mmHg ve üzerinde bulunması ya da kişinin antihipertansif ilaç kullanıyor olması hipertansiyon olarak tanımlanır.

Hipertansiyonlu bir hastanın klinik değerlendirilmesi anamnezle başlar. Daha sonra hastaya fizik muayene yapılır. Anamnezde özellikle göz önüne alınması gereken noktalar aşağıda sıralanmıştır:

  • Hipertansiyon, diyabet, dislipidemi, kalp yetersizliği, serebrovasküler olay veya böbrek hastalığı ile ilgili aile anamnezi.
  • Kan basıncı yüksekliğinin süresi ve daha önceki düzeyleri ile daha önce uygulanan antihipertansif tedavinin sonuçları ve yan etkileri.
  • Hastanın koroner kalp hastalığı, kalp yetersizliği, diabetes mellitus, gut, dislipidemi, bronkospazm, seksüel disfonksiyon, böbrek hastalıkları ile ilgili geçmişi ve tedavisi için kullanılan ilaçlar.
  • Hastanın diyetteki yağ, tuz ve alkol alışkanlıkları, sigara içip içmediği ve içiyorsa süresi ve miktarı.
  • Hipertansiyonun seyri ve sonuçlarına etki edebilecek kişisel psikososyal ve çevresel faktörler (örneğin aile yapısı, çalışma ortamı, eğitim düzeyi, sosyokültürel ve sosyoekonomik yapısı).

tansiyon-olcumu-mansonTansiyonunuz ölçülmeden önce en az 5 dakika dinlenmelisiniz. Son yarım saat içinde kahve, kola gibi kafeinli içecekler veya sigara içmemiş olmalısınız. Tansiyon aletiniz kolunuzun çevresini ve boyunu yeterli olarak sarmalıdır, dinleme cihazını (stetoskop) tansiyon aletinin manşonu altına sokmamalısınız.

Tablo 1 . Kan basıncı ölçüm değerleri

Başlangıç kan basıncı (mmHg) Önerilen takip sıklığı
Sistolik Diyastolik
<130 <85 2 yılda bir
130-139 85-89 Senede bir
140-159 90-99 2 ay içerisinde kontrol edilecek
160-179 100-109 1 ay içerisinde değerlendirilecek
>180 >110 Klinik duruma göre hemen ya da 1 hafta içerisinde değerlendirilecek

Tablo 2 . Hipertansiyonun sınıflandırılması

Kan Basıncı (mmHg)
Kan Basıncı Derecesi Sistolik Diyastolik
Optimal < 120 ve <80
Normal <130 ve < 85
Yüksek- Normal 130-139 veya 85-89
Hipertansiyon
Evre 1 140-159 veya 90-99
Evre 2 160-179 veya 100-109
Evre 3 >180 veya >110
İzole sistolik hipertansiyon (sınırda) 140-160 < 90
İzole sistolik hipertansiyon >160 < 90

Sınıflandırmada sistolik ve diyastolik kan basınçları farklı sınıflara düşerse, kişinin kan basıncı durumunu değerlendirmek için daha yüksek olan kan basıncı derecesi dikkate alınmaktadır. Örnek olarak 160/92 mmHg evre 2 hipertansiyon ve 174/120 mmHg da evre 3 hipertansiyon olarak sınıflandırılmaktadır.

Hipertansiyonun ne gibi zararları vardır?
Hipertansiyon beyin kanaması ve felç, kalp yetersizliği ve kalp krizi, böbrek yetersizliği, görme kaybı gibi hastalıklara neden olabilir. Kan basıncı değerleri normal sınırlarda tutulan hipertansiyon hastalarında bu hastalıkların oluşması önlenebilir.

Hipertansiyon tedavi edilebilir mi?
Evet edilebilir. Ancak hipertansiyon tedavisi ömür boyudur, tedavide kullanılan ilaçlarla kan basıncı normal sınırlara düşer, ancak tedavi kesilirse kan basıncı yine eski değerlerine ulaşacaktır. Bu nedenle tedaviye ara verilmemeli, en az yılda bir kez doktora kontrole gidilmelidir. Bazı özel durumlarda hipertansiyon bir böbrek hastalığına veya hormon artışına bağlı olabilir. Bu durumlarda böbrek hastalığının veya hormonal bozukluğun tedavisi ile kan basıncı düzelebilir veya daha az sayıda ilaçla daha rahat kontrol edilebilir hale gelebilir.

ICD Kodları
I10 Esansiyel (primer) hipertansiyon
I15 Sekonder hipertansiyon


Hipertansiyon ile ilgili diğer yazıları da okumanızda fayda var.

Hipertansiyonda dikkat edilmesi gerekenler
Hipertansiyondan nasıl korunurum ?
Diyabet ve hipertansiyon ilişkisi
Gebelikte Hipertansiyona Dikkat ! – Preeklampsi, Eklampsi, HELLP Sendromu, Gestasyonel hipertansiyon


Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.